| تحلیل نقش امنیت هوشمند درمقابله با تهدیدات امنیتی و واکنش های چند لایه (مطالعه موردی جنوب شرق ایران) |
| کد مقاله : 1817-PAYDARI |
| نویسندگان |
|
داود محمدی *، حسن کشاورز، سید محمد جعفر پناهی زاده مدرس دانشگاه امیرالمومنین (علیهالسلام) |
| چکیده مقاله |
| امنیت ملی در منطقه جنوبشرق ایران، بهویژه استان سیستان و بلوچستان، تحت تأثیر مجموعهای از تهدیدات پیچیده، چندلایه و درهمتنیده قرار دارد که از تعامل عوامل امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی شکل گرفتهاند. تجربه سیاستگذاری امنیتی در دهههای گذشته نشان میدهد که اتکای غالب بر رویکردهای «امنیت سخت» و مداخلهگرایانه، علیرغم مهار مقطعی برخی جلوههای ناامنی، نتوانسته است ثباتی پایدار، مشروع و درونزا در این منطقه ایجاد کند. این ناکارآمدی، ضرورت بازاندیشی در چارچوبهای مفهومی و اجرایی امنیت را برجسته میسازد. هدف پژوهش حاضر، تبیین و تحلیل الگوی «امنیت هوشمند» بهعنوان پارادایمی جامع و تلفیقی برای تقویت امنیت ملی در جنوبشرق ایران است. این تحقیق با بهرهگیری از روش کیفی و رویکرد تحلیل اسنادی–کتابخانهای، به بررسی ادبیات نظری امنیت، اسناد پژوهشی و مطالعات مرتبط داخلی و بینالمللی میپردازد و دادهها را از طریق تکنیک تحلیل محتوا تحلیل مینماید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تهدیدات امنیتی منطقه، ماهیتی ساختاری دارند و بدون توجه همزمان به ریشههای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی، قابل مهار پایدار نیستند. الگوی امنیت هوشمند با اتکا بر سه رکن بههمپیوسته توسعه اقتصادی، ارتقای آگاهی و سرمایه اجتماعی، و امنیت مردممحور، میتواند با ایجاد همافزایی میان سیاستهای توسعهای و امنیتی، چرخه بازتولید ناامنی را تضعیف کند. این الگو، توسعه اقتصادی را بهمثابه بنیان مادی امنیت، سرمایه اجتماعی را بهعنوان پوشش مقاومساز در برابر افراطگرایی، و مشارکت مردمی را بهعنوان عامل افزایش مشروعیت و کارآمدی امنیتی تلقی میکند. نتیجهگیری کلی پژوهش حاکی از آن است که گذار از الگوی تکبعدی امنیت سخت به حکمرانی امنیتی هوشمند، شرط بنیادین تحقق امنیت پایدار و درونزا در جنوبشرق ایران است؛ گذاری که میتواند با تبدیل تهدیدات ساختاری به فرصتهای توسعهمحور، نقش مؤثری در تقویت تابآوری ملی و انسجام سرزمینی ایفا کند. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت هوشمند؛ امنیت ملی؛ جنوبشرق ایران؛ امنیت مردممحور؛ توسعه اقتصادی؛ سیستان و بلوچستان |
| وضعیت: پذیرفته شده |
