| الگوی تعاملی حکومت و ساختارهای طایفه ای برای امنیت سازی پایدار در جنوب شرق ایران (مطالعه دو سطحی در مواجهه با تهدیدات سلفی و بسترهای قاچاق) |
| کد مقاله : 1815-PAYDARI |
| نویسندگان |
|
جلیل زاهدی نژاد * مدرس دانشگاه حضرت امیر المومنین (علیهالسلام) |
| چکیده مقاله |
| تهدیدات امنیتی در جنوب شرق ایران طی دو دهه اخیر ماهیتی چندلایه یافته که در آن نفوذ جریانات سلفی-تکفیری و گسترش اقتصاد قاچاق بهطور متقابل یکدیگر را تقویت میکنند. این پیچیدگی در بستر شکافهای قومی-مذهبی، محرومیت اقتصادی و بحران اعتماد میان جامعه محلی و نهادهای دولتی شکل گرفته است. رویکردهای امنیتی متمرکز و یکبعدی در مهار این تهدیدات ناکارآمد بوده و ضرورت بازاندیشی در الگوهای تأمین امنیت را آشکار ساختهاند. هدف این پژوهش طراحی الگویی تعاملی میان نهادهای حکومتی و ساختارهای طایفهای است که قادر باشد بهطور همزمان با تهدیدات سلفیگرایی و شبکههای قاچاق مقابله کرده و امنیتی پایدار در استان سیستان و بلوچستان ایجاد کند. پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل دوسطحی انجام شده که در آن دادهها از طریق مطالعات اسنادی و مصاحبه با کارشناسان گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که تهدیدات دوگانه در سطوح اقتصادی، اجتماعی و ساختاری یکدیگر را تقویت میکنند. سران طوایف دارای توانایی شناسایی زودهنگام تهدیدات، بسیج نیروهای محلی و مقابله گفتمانی با افراطگرایی هستند. الگوی تعاملی پیشنهادی شامل چهار بُعد امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است که بر اصل تکمیلگرایی استوار شده و مکانیزمهای هماهنگی عمودی و افقی را پیشبینی میکند. این الگو دارای مزایای راهبردی شامل افزایش کارآمدی عملیاتی، تقویت مشروعیت اجتماعی و ایجاد پایداری بلندمدت است. امنیت پایدار نیازمند پذیرش همکاری استراتژیک با ساختارهای بومی در چارچوب حاکمیت ملی است. |
| کلیدواژه ها |
| الگوی تعاملی، امنیت پایدار، ساختارهای طایفهای، سلفیگرایی، قاچاق. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
