شناسایی گزینه‌های توسعه اقتصادی سازگار با رویکرد توسعه پایدار و تقویت امنیت اقتصادی در منطقه مرزی زابل
کد مقاله : 1795-PAYDARI
نویسندگان
علی سردارشهرکی *1، زهرا غفاری مقدم2
1دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان. زاهدان، ایران
2استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، پژوهشکده کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران
چکیده مقاله
مناطق مرزی به دلیل موقعیت جغرافیایی، شرایط خاص اجتماعی و اقتصادی و فاصله از مراکز تصمیم‌گیری، با چالش‌های متعددی در مسیر توسعه پایدار مواجه‌اند. در این میان، تقویت امنیت اقتصادی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی پایداری اجتماعی و امنیتی در مناطق مرزی اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف این پژوهش، شناسایی گزینه‌های توسعه اقتصادی سازگار با رویکرد توسعه پایدار و تقویت امنیت اقتصادی در منطقه مرزی زابل است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسنادی، مطالعات پیشین و تحلیل تطبیقی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های منطقه است. در این راستا، مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی بالقوه در پنج بخش اصلی شامل کشاورزی پایدار، تولید و فرآوری صنعتی–معدنی، تجارت و خدمات رسمی مرزی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک و اقتصاد محلی مبتنی بر مشارکت اجتماعی شناسایی و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توسعه فعالیت‌های کم‌آب‌بر کشاورزی، تکمیل زنجیره ارزش تولید، گسترش تجارت رسمی مرزی، تقویت زیرساخت‌های لجستیکی و حمایت از کسب‌وکارهای محلی و مشارکت‌محور، نقش تعیین‌کننده‌ای در ایجاد اشتغال پایدار، کاهش اقتصاد غیررسمی و افزایش تاب‌آوری اقتصادی منطقه دارند. نتایج حاکی از آن است که امنیت اقتصادی در منطقه مرزی زابل حاصل رویکردی چندبعدی و درون‌زا است که تنها از طریق هم‌افزایی میان فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و نهادی قابل تحقق خواهد بود. این پژوهش می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای با هدف ارتقای معیشت مرزنشینان و تقویت امنیت پایدار در منطقه مرزی زابل فراهم آورد.
کلیدواژه ها
اقتصاد مرزی، امنیت اقتصادی، سیاست‌گذاری توسعه، نواحی مرزی
وضعیت: پذیرفته شده