نقش سران طوایف بلوچ در برقراری امنیت اقتصادی در منطقه جنوب شرق
کد مقاله : 1791-PAYDARI
نویسندگان
علیرضا روحانی قهساره *1، سید حمید امام حسینی اردکانی2، امیرحسین اکبری3
1مدرس دانشگاه حضرت امیر المؤمنین علیه السلام
2مدرس دانشگاه
3مدرس دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین علیه السلام
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سران طوایف بلوچ در تحقق امنیت اقتصادی پایدار در منطقه جنوب شرق ایران انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی بود. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته که روایی و پایایی آن تأیید شد، از 50 نفر از فرماندهان و خبرگان با سابقه تیپ ۸۱ الغدیر که تجربه عملیاتی مستقیم در منطقه داشتند، گردآوری شد. یافته‌ها با استفاده از آزمون‌های t تکنمونه‌ای و فریدمن تحلیل شدند. نتایج نشان داد که از دیدگاه پاسخ‌دهندگان، سران طوایف با میانگین ۶۷/۳ (از ۵) نقش معنادار و متوسط به بالایی در عرصه امنیت اقتصادی ایفا می‌کنند (0.05>P) با این حال، اولویت‌بندی مؤلفه‌ها تصویری دوگانه و پیچیده ارائه کرد. از یک سو، «مشارکت در قاچاق سوخت» به عنوان اولویت نخست، نشان‌دهنده نقش تهدیدآمیز و درگیر بودن بخشی از سران در اقتصاد غیررسمی بود. از سوی دیگر، مؤلفه‌هایی مانند «رونق بازارچه‌های مرزی» و «مقابله با قاچاق در محدوده طایفه» در اولویت‌های بعدی، حاکی از ظرفیت کنترلی و مثبت آنان بود. به‌طور کلی، نقش سران طوایف عمدتاً در حوزه اقتصاد مرزمحور و شبکه‌ای متمرکز است و پیوند ضعیفی با اقتصاد رسمی و سرمایه‌بر ملی دارد. نتیجه‌گیری نهایی آن است که سران طوایف بازیگران کلیدی و دوسویه (هم تهدید و هم فرصت) در امنیت اقتصادی منطقه هستند و راهبرد بهینه، مبتنی بر تفکیک، تعامل هدفمند و ارائه آلترناتیوهای اقتصادی مشروع برای تبدیل تهدید به فرصت است.
کلیدواژه ها
امنیت اقتصادی، سران طوایف بلوچ، جنوب شرق ایران، قاچاق سوخت، اقتصاد مرزی.
وضعیت: پذیرفته شده