فیزیوگرافی مرزها در جنوب شرق و نقش آن در امنیت پایدار
کد مقاله : 1779-PAYDARI
نویسندگان
محمد داودی *
مدرس دانشگاه امیرالمومنین (علیه‌السلام)
چکیده مقاله
و این پژوهش به بررسی مؤلفه‌های جغرافیایی و اجتماعی مؤثر بر امنیت استان سیستان و بلوچستان می‌پردازد. در بخش نخست، فیزیوگرافی مرزهای جنوب شرق شامل ژئومرفولوژی، هیدرولوژی و کلیماتولوژی تحلیل شده است. گسیختگی‌های طبیعی زمین، بحران آب ناشی از عدم پایبندی کشورهای همجوار به تعهدات آبی، و شرایط اقلیمی سخت مانند بادهای ۱۲۰ روزه و کاهش بارندگی، زمینه‌ساز ناامنی و گرایش مردم به مشاغل غیرقانونی شده‌اند. سپس موقعیت ژئوپلیتیکی استان در سه بعد دریاپایه، خشکی‌پایه و ژئواکونومیک بررسی می‌شود. همجواری با دریای عمان و اقیانوس هند، ارتباط با افغانستان و پاکستان، و وجود کریدورهای حمل‌ونقل و انرژی، این منطقه را به نقطه‌ای راهبردی و حساس بدل کرده است.در ادامه، نقش فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، پهپادهای نظارتی، سنسورهای هوشمند و سیستم‌های تشخیص چهره در کنترل مرزی و کاهش هزینه‌های انسانی مورد توجه قرار گرفته و چالش‌هایی چون هزینه بالا و نگرانی‌های اجتماعی نیز مطرح شده است. بخش جمعیت‌شناسی استان نشان می‌دهد ترکیب درونگرایی و برونگرایی، رشد بالای جمعیت سنی، وابستگی‌های فامیلی فرامرزی و نفوذ جریان‌های مذهبی افراطی، امنیت پایدار را با تهدید مواجه می‌سازد.همچنین چشم‌انداز تشکل‌های قومی و مذهبی شامل شبکه‌های مذهبی سنی و شیعه، شوراهای عرفی وکنشگران فرهنگی بررسی شده و نقش آنها در میانجیگری اجتماعی و همگرایی یا واگرایی تبیین گردیده است. در بخش اقتصاد و رفاه اجتماعی، محرومیت، بیکاری و اختلاف سطح توسعه با کشورهای همسایه به‌عنوان عوامل اصلی ناامنی معرفی شده و راهکارهایی چون سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، ایجاد بازارچه‌های مرزی و اشتغال‌زایی پیشنهاد شده است.در نهایت، اقتدار سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در جنوب شرق و ضرورت همکاری‌های منطقه‌ای با افغانستان و پاکستان برای مقابله با قاچاق، افراط‌گرایی و بی‌ثباتی مورد تأکید قرار گرفته است. مقاله نتیجه می‌گیرد که امنیت پایدار استان نیازمند ترکیبی از رویکردهای علمی، اقتصادی، فرهنگی و فناورانه است.
کلیدواژه ها
امنیت ، جغرافیا ، مرز ، جنوب شرق ، فیزیوگرافی ، فناوری های نوین
وضعیت: پذیرفته شده