نقش آموزه‌های عاشورایی در تقویت تاب‌آوری اجتماعی مقابل جنگ ترکیبی در جنوب شرق ایران2
کد مقاله : 1737-PAYDARI
نویسندگان
حسین آقاجانی مرساء *1، حسن نعیم آبادی2
1دانشجوی کارشناسی مربیگری عقیدتی، دانشگاه شهید محلاتی (ره)، قم، ایران
2استادیار گروه علوم سیاسی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهید محلاتی (ره)، قم، ایران،
چکیده مقاله
این پژوهش به‌صورت کیفی و توصیفی - تحلیلی، با اتکا بر چارچوب نظری تلفیقی مشتمل بر نظریه‌های جنگ ترکیبی، تاب‌آوری اجتماعی و سرمایه نمادین به بررسی نقش آموزه‌های عاشورایی به‌مثابه سرمایه نمادین و معنوی در تقویت تاب‌آوری اجتماعی جامعه جنوب شرق ایران در برابر جنگ ترکیبی می‌پردازد. جنگ ترکیبی به‌عنوان شکلی پیچیده از تهدید، با بهره‌گیری هم‌زمان و هماهنگ از ابزارهای سخت، نرم و هوشمند به دنبال تضعیف انسجام ملی و کاهش تاب‌آوری جامعه هدف است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد: آموزه‌های بنیادین عاشورا از جمله شهادت‌طلبی آگاهانه، امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر به‌مثابه مسئولیت اجتماعی، صبر و استقامت فعال، ظلم‌ستیزی، حفظ وحدت در عین تکثر، و تأکید بر کرامت انسانی و عدالت می‌توانند از طریق مکانیسم‌های مختلفی تاب‌آوری اجتماعی را ارتقا دهند. این مکانیسم‌ها شامل تقویت سرمایه اجتماعی از طریق آیین‌های جمعی عاشورا، افزایش بصیرت و آگاهی دینی - سیاسی در مقابل عملیات شناختی دشمن، نهادینه‌سازی فرهنگ پایداری، معنابخشی به رنج و ارائه الگوی رهبری و پیروی مسئولانه برای بهبود مدیریت بحران است. در نتیجه، این آموزه‌ها با تبدیل‌شدن به منبعی معنابخش و جهت‌دهنده، نه‌تنها توانایی جامعه را برای مقاومت در برابر شوک‌ها و حفظ انسجام افزایش می‌دهند، بلکه امکان سازگاری فعال و حتی رشد و یادگیری جمعی از بحران‌های ناشی از جنگ ترکیبی را فراهم می‌سازند بنابراین، بهره‌گیری آگاهانه و نظام‌مند از این منظومه معنایی، به‌عنوان یک راهبرد فرهنگی - اجتماعی بومی، می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های امنیت ملی و مدیریت بحران در منطقه راهبردی جنوب شرق ایران دارای جایگاهی حیاتی باشد.
کلیدواژه ها
آموزه‌های عاشورایی، تاب‌آوری اجتماعی، جنگ ترکیبی، جنوب شرق ایران، سرمایه معنوی، سرمایه اجتماعی، بصیرت دینی.
وضعیت: پذیرفته شده