توسعه دریامحور و امنیت پایداربا تاکید بر راهبرد یکپارچه پیشرفت سواحل مکران
کد مقاله : 1665-PAYDARI (R1)
نویسندگان
میلاد زندسلیمی *1، اصغر پاشازاده2
1دانشجوی دکتری شهرسازی ، دانشگاه هنر، تهران، ایران
2دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران.
چکیده مقاله
توسعه دریا‌محور طی دهه‌های اخیر به‌عنوان یکی از رویکردهای راهبردی در سیاست‌گذاری فضایی، اقتصادی و زیست‌محیطی در سطح جهانی مطرح شده است؛ رویکردی که بر بهره‌گیری پایدار از ظرفیت‌های اقیانوس‌ها و سواحل، ایجاد پیوند میان اقتصاد مبتنی بر منابع دریایی و توسعه سرزمینی، و تقویت تاب‌آوری جوامع ساحلی تأکید دارد. این مطالعه با روش مرور نظام‌مند و تحلیل مضمون، ۱۴ سند بالادستی و گزارش معتبر بین‌المللی و ملی را بررسی کرده تا ابعاد مفهومی، مؤلفه‌های کلیدی و الگوهای سیاستی توسعه دریا‌محور را استخراج و نظام‌مند‌سازی کند. یافته‌ها در سه مضمون اصلی طبقه‌بندی شده‌اند: (۱) حکمرانی و سیاست‌گذاری یکپارچه دریایی شامل هماهنگی نهادی، مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و سازوکارهای تنظیم‌گری؛ (۲) اقتصاد دریا‌محور و نوآوری آبی با تأکید بر صنایع دریایی، انرژی‌های تجدیدپذیر، حمل‌ونقل، شیلات هوشمند و فناوری‌های نو؛ و (۳) پایداری اکولوژیک و امنیت زیست‌محیطی شامل حفاظت تنوع زیستی، مدیریت مخاطرات اقلیمی و سازوکارهای کاهش آسیب‌پذیری سکونتگاه‌های ساحلی. تحلیل مفهومی نشان می‌دهد که توسعه دریا‌محور تنها یک برنامه بخشی نیست، بلکه رویکردی میان‌رشته‌ای است که موفقیت آن وابسته به هم‌افزایی میان دانش بوم‌شناختی، فناوری‌محور بودن اقتصاد، و حکمرانی شفاف و مشارکتی است. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه، به ادبیات توسعه دریایی کمک می‌کند و می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی‌های آینده‌نگر در کشورهایی با ظرفیت‌های گسترده ساحلی، از جمله ایران، قرار گیرد.
کلیدواژه ها
توسعه دریا‌محور؛ اقتصاد آبی؛ حکمرانی دریایی؛ مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی؛ نوآوری دریایی؛ تاب‌آوری اقلیمی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی