تبیین نظری تأثیر ظرفیت‌های کریدوری بر توسعه پایدار منطقه جنوب شرق و موقعیت ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران
کد مقاله : 1656-PAYDARI
نویسندگان
مسعود پورعلی *1، محمد اکرمی نیا2
1ارتش
2ارتش جمهوری اسلامی ایران
چکیده مقاله
جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی منحصربه‌فرد خود در منطقه جنوب غرب آسیا، از ظرفیت‌های ترانزیتی و کریدوری زیادی برخوردار است که می‌تواند جایگاه کشور را در نظام منطقه‌ای و بین‌المللی ارتقا دهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین تأثیر ظرفیت‌های کریدوری شامل سواحل مکران، بندر چابهار و مرزهایی مانند ریمدان بر توسعه پایدار منطقه جنوب شرق کشور و موقعیت ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. این تحقیق از نوع کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و اسناد رسمی انجام گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که سه دسته ظرفیت شامل زیرساخت‌های سخت‌افزاری، ظرفیت‌های نرم‌افزاری و ظرفیت‌های محیطی و امنیتی تأثیر مستقیمی بر توسعه پایدار منطقه جنوب شرق و همچنین ارتقای موقعیت ژئواکونومیک کشور دارند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فعال‌سازی این ظرفیت‌ها می‌تواند سهم جمهوری اسلامی ایران را در شبکه ترانزیت منطقه غرب آسیا و اوراسیا افزایش داده و آن را به حلقه‌ای محوری در پیوند جنوب-شمال و شرق-غرب تبدیل کند. با این حال، ضعف هماهنگی نهادی، بوروکراسی گسترده و عدم استانداردسازی لجستیکی از جمله موانع و مشکلاتی است که تحقق کامل این مزیت‌ها را برای کشورمان با چالش مواجه کرده است. در مجموع، منطقه جنوب شرق به‌ویژه بندر چابهار می‌تواند به عنوان نقطه کانونی توسعه ژئواکونومیک ایران ایفای نقش کند. همچنین، اصلاح ساختارهای اداری، بهبود نظام تعرفه‌ای و گمرکی، توسعه زیرساخت‌ها، تقویت مشارکت بخش خصوصی و رعایت اصول محیط‌زیستی از جمله راهکارهایی است که می‌تواند ظرفیت‌های ژئواکونومیک موجود را به دستاوردهای اقتصادی تبدیل کند.
کلیدواژه ها
کلیدواژه‌ها: ژئواکونومیک، کریدور، توسعه پایدار، جنوب شرق ایران
وضعیت: پذیرفته شده