| بررسی جایگاه امنیت پایدار در جنوب شرق ایران با تأکید بر تحول ماهیت جنگهای آینده |
| کد مقاله : 1637-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد جعفری * مدیر آموزش دانشکده مهندسی نزاجا |
| چکیده مقاله |
| امنیت پایدار در جنوبشرق ایران از مهمترین موضوعات راهبردی کشور به شمار میآید؛ منطقهای که به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، مجاورت با افغانستان و پاکستان، تنوع قومی–مذهبی و قرارگیری در مسیر ترانزیت بینالمللی، همزمان واجد فرصتهای توسعهای و آسیبپذیریهای امنیتی گسترده است. این پژوهش باهدف تبیین جایگاه امنیت پایدار در جنوبشرق ایران و تحلیل تأثیر تحول ماهیت جنگهای آینده بر وضعیت امنیتی این منطقه، با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر روش ترکیبی انجام شده است. دادهها از طریق مطالعه اسنادی منابع معتبر داخلی و بینالمللی و مصاحبه نیمهساختاریافته با متخصصان پدافند غیر عامل، مدیریت بحران و بازی جنگ گردآوری شد. یافتهها نشان میدهد که الگوی تهدید در جنوبشرق از سطح تهدیدات سنتی فراتر رفته و ماهیتی ترکیبی، سیال و چندلایه پیدا کرده است. عوامل ساختاری مانند فقر، نابرابری توسعهای، ضعف زیرساختها و کمبود خدمات اجتماعی، بستر شکلگیری اقتصاد غیررسمی و تقویت شبکههای قاچاق و جرائم سازمانیافته را فراهم کردهاند. همزمان، بیثباتی افغانستان و پاکستان، گسترش گروههای تروریستی و نقشآفرینی بازیگران غیردولتی مسلح، محیط پیرامونی منطقه را به یکی از پیچیدهترین حوزههای امنیتی کشور تبدیل کرده است. افزون بر این، تحول ماهیت جنگهای آینده ازجمله جنگ شناختی، جنگ شبکهمحور، استفاده از پهپادهای ارزانقیمت و عملیات سایبری توان بازیگران کوچک را افزایش داده و تهدیدات را غیرقابل پیشبینیتر ساخته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که امنیت پایدار در جنوبشرق ایران تنها از طریق ترکیب سیاستهای امنیتی، توسعهای، مشارکتی و فناورانه قابل تحقق است. اتخاذ الگوی مدیریت یکپارچه مرز، توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی و بهرهگیری از فناوریهای نوین نظارتی، الزامات اصلی تقویت ثبات و تابآوری این منطقه راهبردی محسوب میشوند. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت پایدار، جنگهای آینده، جنوب شرق |
| وضعیت: پذیرفته شده |
