| بررسی نقش ظرفیتهای اجتماعی، مردمی و نخبگانی استان سیستان و بلوچستان در تأمین امنیت پایدار منطقه جنوبشرق |
| کد مقاله : 1580-PAYDARI (R2) |
| نویسندگان |
|
وحید پودینه * پژوهشگاه شهید سلیمانی |
| چکیده مقاله |
| امنیت پایدار در مناطق مرزی ایران، بهویژه در جنوبشرق کشور و استان سیستان و بلوچستان، از موضوعات راهبردی کلان کشور ایران محسوب میشود. این منطقه با موقعیت ژئوپلیتیکی ، ژئواستراتژیکی و ژئوامونومیکی ویژه، مرزهای گسترده با پاکستان و افغانستان ، ترکیب قومی و مذهبی متنوع، سابقه تهدیدات تروریستی ، نا امنی و قاچاق، و چالشهای ساختاری توسعهای، نیازمند بازنگری در رویکردهای مدیریت امنیتی است. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی بومی و مشارکتمحور، با استفاده از روش ترکیبی (کیفی و کمی) و با اتکا به چارچوبهای نظری امنیت انسانی، امنیت جامعهمحور، سرمایه اجتماعی و حکمرانی شبکهای، به بررسی نقش ظرفیتهای اجتماعی، مردمی و نخبگانی در تأمین امنیت پایدار استان میپردازد. یافتهها نشان میدهد که ساختارهای سنتی اجتماعی و طایفهای، شبکههای ریشسفیدان و معتمدان، ظرفیتهای مذهبی علما و نخبگان بومی (دانشگاهی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی) بهعنوان سرمایههای اجتماعی و انسانی بیبدیل، میتوانند با ایفای نقش در حل تعارضات، افزایش اعتماد متقابل، مشروعیتبخشی به سیاستها و کاهش زمینههای تهدید، به ستون اصلی امنیت پایدار تبدیل شوند. مقاله نتیجه میگیرد که مدلهای امنیتی صرفاً سختافزاری بهتنهایی کارآمد نبوده و تحقق امنیت پایدار مستلزم نهادینهسازی مشارکت واقعی مردم و نخبگان در فرآیندهای تصمیمسازی و اجرایی، تقویت زیرساختهای توسعه عدالتمحور، و ایجاد سازوکارهای حکمرانی شبکهای و بومیساز است. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت پایدار، امنیت مشارکتی، ظرفیتهای اجتماعی، نخبگان بومی، سرمایه اجتماعی، سیستان و بلوچستان، جنوب شرق ایران |
| وضعیت: پذیرفته شده |
