«تهدیدات ترکیبی مرزهای جنوب‌شرق ایران و راهبردهای دفاع هوشمند در پاسخ به آن»
کد مقاله : 1567-PAYDARI
نویسندگان
احسان نجفی سوسهاب *1، میلاد بابایی پیله ور2، سید محمود هاشمی3
1گروه آموزشی تاکتیک، دانشکده فرماندهی و مدیریت، دانشگاه افسری امام علی ع
2دانشگاه افسری تهران
3دانشگاه افسری
چکیده مقاله
جنوب‌شرق ایران، به‌ویژه استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان، از حساس‌ترین مناطق ژئوپلیتیکی کشور است که همواره با تهدیدات متنوع امنیتی مواجه بوده است. در سال‌های اخیر، ماهیت تهدیدات از حالت سنتی به تهدیدات ترکیبی تغییر یافته است که شامل تلفیقی از عملیات نظامی محدود، نفوذ سایبری، جنگ روانی و رسانه‌ای، قاچاق سازمان‌یافته و فشارهای اقتصادی است. این نوع تهدیدات با هدف ایجاد بی‌ثباتی و تضعیف انسجام اجتماعی طراحی شده و مقابله با آن‌ها نیازمند رویکردی جامع و چندلایه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تهدیدات ترکیبی علیه مرزهای جنوب‌شرق ایران و ارائه راهبردهای دفاع هوشمند تدوین شده است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد، گزارش‌های دفاعی و داده‌های میدانی بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تهدیدات ترکیبی دارای سه ویژگی اساسی هستند: هم‌پوشانی عملیات سخت و نرم، شبکه‌ای بودن بازیگران تهدید، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای افزایش اثرگذاری. همچنین تحلیل داده‌ها حاکی از آن است که ضعف در هم‌افزایی نهادی، ناکارآمدی سامانه‌های هشدار سریع، و محدودیت مشارکت مردمی، ظرفیت مقابله با تهدیدات را کاهش داده است. پژوهش نشان می‌دهد که اجرای راهبرد دفاع هوشمند بومی با محوریت اشراف اطلاعاتی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، تقویت پدافند داخلی، و مشارکت جامعه محلی، می‌تواند بازدارندگی چندسطحی را افزایش دهد و امنیت مرزهای جنوب‌شرق کشور را به‌طور پایدار ارتقا دهد. یافته‌ها همچنین تأکید دارند که تلفیق توانمندی نظامی، اطلاعاتی و اجتماعی، شرط لازم برای مدیریت تهدیدات پیچیده و تحقق امنیت پایدار است. این مقاله می‌تواند به عنوان مرجع علمی برای طراحی راهبردهای دفاعی و سیاست‌گذاری امنیتی در مناطق مرزی و حساس کشور مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تهدیدات ترکیبی، دفاع هوشمند، امنیت مرزی، جنوب‌شرق ایران، اشراف اطلاعاتی
وضعیت: پذیرفته شده