جنگ‌های آینده و عمق راهبردی: تبیین نسبت میان تاب‌آوری زیرساختی و مشارکت مردمی در جنوب‌شرق
کد مقاله : 1540-PAYDARI
نویسندگان
حمیدرضا مرزانی *1، علی اختیاری2
1مراپش نزاجا
2مرکز آموزش پشتیبانی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران ( مراپش)
چکیده مقاله
تحولات سریع در نظام امنیت بین‌الملل و ظهور الگوهای جنگ آینده، امنیت مناطق پیرامونی ایران را از سطح محلی به سطح راهبردی ارتقا داده است. منطقه‌ی جنوب‌شرق ایران ــ شامل استان‌های هرمزگان، کرمان و سیستان‌ و بلوچستان ــ به دلیل موقعیت دریایی، خشکی، مرزی و ژئواکونومیک ویژه، به یکی از محورهای تعیین‌کننده در معادلات قدرت و بازدارندگی ملی تبدیل می‌شود. پژوهش حاضر با روش مروری و تحلیل تطبیقی، به بررسی نقش و جایگاه این منطقه در آرایش جدید امنیتی می‌پردازد و تلاش دارد نسبت میان امنیت ترکیبی، ژئواستراتژی و توسعه پایدار دفاعی را تبیین کند. این مقاله ضمن واکاوی سناریوهای احتمالی جنگ آینده، تهدیدات چنددامنه مانند حملات دریایی، سایبری و مرزی را با ظرفیت‌های بازدارندگی زیرساختی و اجتماعی گره می‌زند تا نشان دهد چگونه بازمهندسی امنیت منطقه می‌تواند ستون اصلی دفاع ملی ایران را شکل دهد.نتایج مرور منابع و تحلیل میدانی حاکی از آن است که جنوب‌شرق کشور نه‌تنها آسیب‌پذیری‌های خاص خود را دارد، بلکه فرصت‌های بی‌بدیلی برای طراحی الگوی دفاع ترکیبی و امنیت پایدار فراهم می‌کند؛ الگویی که بر پایه‌ی تقویت کریدورهای حیاتی، مشارکت مردمی، دیپلماسی امنیتی و تاب‌آوری زیرساختی بنا شده است. این مقاله تأکید دارد که در نظم نوین جهانی و در شرایط جنگ‌های شبکه‌محور، مدل امنیت جنوب‌شرق ایران می‌تواند نمونه‌ای از پیوند میان توسعه‌محور و بازدارندگی فعال باشد و از محدوده دفاعی صرف عبور کرده، به پارادایم تصمیم‌سازی ملی در سطح راهبردی تبدیل شود.
کلیدواژه ها
امنیت منطقه‌ای، جنوب‌شرق ایران، ژئوپلیتیک دفاعی، جنگ‌های آینده، بازدارندگی ترکیبی، کریدورهای راهبردی
وضعیت: پذیرفته شده