| امنیت مرزی و دفاع سرزمینی در منطقه جنوب شرق کشور با تأکید بر فناوری های نوین |
| کد مقاله : 1532-PAYDARI (R2) |
| نویسندگان |
|
محسن جان پرور *، محمدرضا میرزائی، فاطمه افخم بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس و مقاومت ستاد کل |
| چکیده مقاله |
| جنوب شرق ایران یکی از حساسترین و پرچالشترین پهنههای مرزی کشور ایران است. منطقهای که به دلیل مرز مشترک با دو کشور پاکستان و افغانستان، فعالیتشبکههای مسلح، قاچاق سازمان یافته، تحرکات غیر قانونی و تهدیدات ترکیبی، اهمیتی در امنیت ملی و انسجام سرزمینی دارد. تحولات ژئوپلیتیکی پیرامون این مرزها، به ویژه گوادر، بیثباتی افغانستان، و رقابت بازیگران فرامنطقهای، پیچیدگیهای دفاعی و امنیتی در این منطقه را افزایش داده و ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی کنترل و و مدیریت مرزها و حرکت به سوی الگوی امنیتی- دفاعی هوشمند برجسته کرده است. با توجه به این مسئله، مقاله حاضر با رویکردی ژئوپلیتیکی- امنیتی، و با هدف استفاده از چارچوب «دفاع هوشمند سرزمینی»، تلاش دارد، نقش فناوریهای نوین را در ارتقای امنیت و دفاع مرزهای جنوب شرق کشور را مورد بررسی قرار دهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ساختار موجود امنیت مرزی با نابرابری اطلاعاتی، ناهماهنگی عملیاتی، ضعف در هشدار زودهنگام و چالش در پوشش هم زمان زمینهای صعب العبور مواجه است. در مقابل، فناوریهایی همچون پهپادهای شناسایی و رهگیر، رادارهای SAR، بالنهای پایش، حسگرهای زمینی، هوش مصنوعی، سامانههای C4ISR، کلانداده و شبکهسازی دفاعی، ظرفیت ایجاد یک معماری امنیتی چندلایه و پیشدستانه را فراهم میکنند. مدل پیشنهادی پژوهش شامل سه لایه پایش هوشمند، دفاع منطقهای و واکنش سریع در عمق است که از طریق یک شبکه یکپارچه فرماندهی- اطلاعاتی پشتیبانی میشود. نتایج نشان میدهد که امنیت پایدار جنوبشرق تنها با ترکیب فناوریهای نوین، تقویت حکمرانی مرزی، توسعه جوامع محلی، و ساماندهی فضایی منسجم امکانپذیر است. این مقاله بر ضرورت تغییر پارادایم دفاعی، سرمایهگذاری در فناوریهای مرزی و ایجاد کمربندهای حفاظتی هوشمند تأکید میکند. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت مرزی، دفاع سرزمینی، جنوب شرق ایران، فناوری های نوین |
| وضعیت: پذیرفته شده |
