بسیج همه‌جانبه در جنوب شرق کشور برای مقابله با افراط‌گرایی مذهبی و ارتقای امنیت پایدار
کد مقاله : 1529-PAYDARI
نویسندگان
احمد صفری نژاد *، سمیه کرداری مرکید، مرتضی رمضانی
بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس و مقاومت ستاد کل
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف شناسایی عوامل شکل‌گیری گروه‌های افراط‌گرای مذهبی در جنوب شرق کشور و ارائه راهکارهای مهار و مدیریت آن‌ها با تأکید بر نقش کلیدی بسیج انجام شد. اهمیت این مطالعه از آن جهت است که افراط‌گرایی مذهبی نه تنها تهدید امنیتی، بلکه مانعی جدی برای توسعه همه‌ جانبه و انسجام اجتماعی در منطقه جنوب شرق کشور محسوب می‌شود. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا است. داده‌ها از طریق مطالعه اسناد و مدارک مرتبط و مصاحبه با صاحب‌نظران جمع‌آوری شدند. عوامل شکل‌گیری و راهکارهای مقابله‌ای در پنج بُعد اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و مذهبی استخراج و تحلیل گردیدند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که: عوامل شکل‌گیری شامل نابرابری و محرومیت اجتماعی، بیکاری و فقر، ضعف به‌کارگیری نخبگان محلی، گسست فرهنگی و تبلیغات افراطی رسانه‌ای، و شکاف‌های مذهبی و نفوذ مدارس دینی خارج از کشور بود. راهکارهای مهار نشان داد که تنها از طریق بسیج همه‌جانبه در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و زیست‌محیطی می‌توان به مقابله مؤثر با افراط‌گرایی پرداخت. از جمله این راهکارها می‌توان به وحدت‌آفرینی و مشارکت بزرگان طوایف، توسعه اشتغال و تجارت مرزی، تقویت اشراف اطلاعاتی و مرزبانی و اجرای پروژه‌های آبخیزداری و احیای تالاب‌ها اشاره کرد. نتایج این تحقیق تأکید می‌کنند که بسیج همه‌جانبه، با هم‌افزایی ظرفیت‌های مردمی، نهادی و ملی، می‌تواند مهار گروه‌های افراطی را ممکن سازد و امنیت پایدار و توسعه همه‌جانبه جنوب شرق کشور را تضمین کند.
کلیدواژه ها
بسیج، افراط‌گرایی، امنیت پایدار، مهار و مدیریت
وضعیت: پذیرفته شده