طراحی الگوی آموزش ریاضی داده‌محور برای ارتقای سواد محیط‌زیستی و مدیریت بحران کم‌آبی در دانش‌آموزان ابتدایی مناطق خشک جنوب شرق کشور
کد مقاله : 1513-PAYDARI
نویسندگان
حمید طاهری *1، معصومه دشتبانی2
1استادیار گروه ریاضیات و علوم کامپیوتر،واحدقائنات،دانشگاه آزاد اسلامی،قائنات،ایران.
2گروه علوم تربیتی، واحدقائنات،دانشگاه آزاد اسلامی،قائنات،ایران.
چکیده مقاله
بحران کم‌آبی و محدودیت منابع آب در مناطق خشک جنوب شرق ایران، نیاز به آموزش مؤثر و کاربردی ریاضی برای دانش‌آموزان ابتدایی را بیش از پیش آشکار می‌سازد. این پژوهش با هدف طراحی و ارزیابی یک الگوی آموزش ریاضی داده‌محور مبتنی بر داده‌های واقعی محیطی انجام شد تا همزمان سواد محیط‌زیستی، مهارت تحلیل داده و نگرش نسبت به یادگیری ریاضی در دانش‌آموزان تقویت شود. روش پژوهش ترکیبی بود؛ بخش کیفی شامل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با معلمان، کارشناسان محیط‌زیست و متخصصان آموزش ابتدایی و تحلیل محتوای برنامه درسی ریاضی، و بخش کمی شامل طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و نمونه ۶۰ دانش‌آموز پایه پنجم بود. یافته‌های کیفی نشان داد که آموزش ریاضی موجود عمدتاً انتزاعی است و استفاده از داده‌های واقعی محیطی، فعالیت‌های مشارکتی و حل مسائل واقعی می‌تواند یادگیری معنادار را افزایش دهد. یافته‌های کمی با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد که اجرای الگو تأثیر معناداری بر سواد محیط‌زیستی (η² = 0.25)، مهارت تحلیل داده (η² = 0.32) و نگرش نسبت به یادگیری ریاضی (η² = 0.18) دارد. این نتایج نشان می‌دهد که آموزش ریاضی داده‌محور نه تنها توانایی تحلیل داده‌ها و حل مسئله دانش‌آموزان را ارتقا می‌دهد، بلکه نگرش آنان نسبت به ریاضی و محیط‌زیست را بهبود می‌بخشد. پژوهش حاضر الگویی علمی و کاربردی برای تلفیق آموزش ریاضی و سواد محیط‌زیستی در مناطق خشک ارائه می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان یک ابزار عملی برای توسعه پایدار و پرورش دانش‌آموزان مسئول در زمینه بحران آب مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
آموزش ریاضی داده‌محور، سواد محیط‌زیستی، تحلیل داده، مناطق خشک.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی