آینده‌نگاری گذار به اقتصاد دریامحور در جنوب شرق کشور: شناسایی پیشران‌ها و عدم‌قطعیت‌های کلیدی با رویکرد تحلیل ساختاری
کد مقاله : 1489-PAYDARI
نویسندگان
سعید قربانی *
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
چکیده مقاله
منطقه جنوب شرق کشور، به‌ویژه سواحل جنوبی کشور در منطقه مکران، به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد، پتانسیل تبدیل‌ شدن به پیشران توسعه ملی را دارد. با این حال، گذار از اقتصاد خشکی‌ محور به اقتصاد دریامحور با چالش‌های متعددی روبروست. هدف این پژوهش، شناسایی متغیرهای کلیدی، پیشران‌ها و عدم‌قطعیت‌های مؤثر بر آینده این گذار راهبردی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، اکتشافی-تحلیلی است که با رویکرد آینده‌پژوهی انجام شده است. برای گردآوری داده‌ها از روش دلفی (پنل خبرگان شامل 10 نفر از متخصصان اقتصاد، جغرافیای سیاسی و مدیریت راهبردی) و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش «تحلیل اثرات متقابل » استفاده شده است. نتایج تحقیق، نشان داد که از میان ۴۵ متغیر اولیه، ۱۰ متغیر به عنوان پیشران‌های کلیدی (تأثیرگذارترین عوامل) شناسایی شدند. «توسعه زیرساخت‌های بندری و ریلی»، «ثبات سیاست‌گذاری کلان» و «دیپلماسی اقتصادی فعال» در زمره مهم‌ترین پیشران‌ها قرار گرفتند. همچنین «تحریم‌های بین‌المللی» و «میزان سرمایه‌گذاری خارجی» به عنوان دو عدم‌قطعیت بحرانی شناسایی شدند. گذار به اقتصاد دریامحور در جنوب شرق نیازمند تغییر پارادایم در حکمرانی محلی و ملی است. تمرکز بر متغیرهای دووجهی (ریسک بالا) و تقویت پیشران‌های زیرساختی، شرط لازم برای تحقق توسعه پایدار و امنیت در افق ۱۴۱۴ است.
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی، اقتصاد دریامحور، جنوب شرق کشور، سواحل مکران
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی