توسعه همه‌جانبه و امنیت پایدار خراسان جنوبی با محوریت وفاق اقوام و مذاهب: فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها
کد مقاله : 1486-PAYDARI (R1)
نویسندگان
دفتر تحقیقات کاربردی انتظامی استان خراسان جنوبی *
بیرجند - بلوار شهید بهشتی - روبروی اداره برق شهرستان بیرجند - جنب 197
چکیده مقاله
خراسان جنوبی با ساختار جمعیتی متنوع و قرارگیری در یکی از مهم‌ترین مناطق مرزی شرق کشور، از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای توسعه همه‌جانبه و تحقق امنیت پایدار برخوردار است. تنوع اقوام و مذاهب این استان، در صورتی که به‌صورت هوشمندانه و مشارکت‌محور مدیریت شود، می‌تواند به سرمایه‌ای اجتماعی برای پیشبرد توسعه اقتصادی، تقویت همزیستی فرهنگی و کاهش آسیب‌پذیری‌های امنیتی تبدیل گردد. این پژوهش با هدف تحلیل نقش وفاق اقوام و مذاهب در توسعه و امنیت خراسان جنوبی، به بررسی مؤلفه‌هایی همچون انسجام اجتماعی، عدالت منطقه‌ای، وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم، ظرفیت‌های کشاورزی و دامپروری، چالش‌های اقلیمی، مهاجرت، و کارآمدی سازوکارهای حکمرانی محلی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تنوع قومی و مذهبی استان، نه یک تهدید ذاتی بلکه یک فرصت راهبردی است که تحقق آن مستلزم سیاست‌گذاری عادلانه، اعتمادسازی نهادی، تقویت مشارکت مردمی و توجه به تفاوت‌های فرهنگی است. همچنین، مشکلات معیشتی، محدودیت منابع آب، نابرابری‌های خدماتی، ضعف زیرساخت‌ها و کاهش درآمدهای مرزی از چالش‌های جدی توسعه در استان به شمار می‌روند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که انسجام اجتماعی میان اقوام و مذاهب، نقش تعیین‌کننده‌ای در امنیت پایدار استان دارد و بدون ارتقای آن، برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی با ناکارآمدی مواجه خواهند شد. در پایان، تحقیق تأکید می‌کند که تقویت وفاق اجتماعی، حمایت هدفمند از معیشت مردم، مدیریت علمی منابع طبیعی، توسعه زیرساخت‌ها، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و حکمرانی مشارکتی، مجموعه‌ای از راهکارهای ضروری برای دستیابی به توسعه و امنیت پایدار در خراسان جنوبی است. اتخاذ چنین رویکردی می‌تواند زمینه‌ساز جلوگیری از مهاجرت، افزایش اعتماد عمومی و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی و مرزی استان شود.
کلیدواژه ها
توسعه همه‌جانبه، امنیت پایدار، خراسان جنوبی، وفاق اقوام و مذاهب، تنوع فرهنگی، توسعه اقتصادی، مرز و امنیت.
وضعیت: پذیرفته شده