| مخاطرات امنیتی ناشی از بحران آب در جنوب شرق کشور مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان |
| کد مقاله : 1439-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
علیرضا نجفی *1، مهسا شیخ سفلی2 1نظامی 2وابستگی ندارد |
| چکیده مقاله |
| چکیده زمینه و هدف: بحران آب به عنوان یکی از تهدیدات زیستمحیطی در دهههای اخیر، آثار گستردهای بر ابعاد مختلف امنیت ملی بهویژه در مناطق کمبرخوردار و مرزی گذاشته است. استان سیستان و بلوچستان به دلیل سطح پایین توسعهیافتگی، موقعیت مرزی و وابستگی شدید به منابع آب محدود، بیش از سایر مناطق کشور در معرض تهدیدات ناشی از کمآبی و پیامدهای امنیتی آن قرار دارد. هدف این پژوهش، تحلیل مخاطرات امنیتی ناشی از بحران آب در این منطقه و ارائه راهبردهای مؤثر برای کاهش این مخاطرات است. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. از مدل راهبردی SWOT برای شناسایی عوامل داخلی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل خارجی (فرصتها و تهدیدها) استفاده شده و با بهرهگیری از نظرات ۳۰ نفر از متخصصان حوزههای امنیت و منابع آب، ارزیابی این عوامل صورت گرفت. سپس از طریق ماتریس QSPM راهبردهای منتخب اولویتبندی شدند. یافتهها: بر اساس تحلیلهای انجامشده، راهبردهای تدافعی (WT) به دلیل غلبه تهدیدها بر فرصتها و ضعفها بر قوتها، به عنوان راهبردهای مناسب انتخاب شدند. در این میان، راهبرد «طراحی سامانههای مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در حوزه منابع آب» در اولویت نخست قرار گرفت. سایر راهبردهای مهم شامل اجرای آمایش سرزمین، توسعه صنایع آببر، کشاورزی مدرن، و مذاکره برای حقآبه رود هیرمند میباشند. نتایج: نتایج این تحقیق نشان میدهد که بحران آب در سیستان و بلوچستان، علاوه بر پیامدهای اقتصادی و اجتماعی، تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی کشور است. تدوین و اجرای راهبردهای دفاعی چندسطحی، تقویت دیپلماسی آبی، استفاده از فناوریهای نوین و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و طوایف محلی میتواند در کاهش ریسکهای امنیتی مرتبط با بحران آب موثر باشد. |
| کلیدواژه ها |
| کلید واژه ها: بحران آب، مخاطرات امنیتی، مدیریت راهبردی، راهبرد SWOT، سیستان و بلوچستان |
| وضعیت: پذیرفته شده |
