| نقش ژئوپلیتیکی شهرهای مرزی سیستان و بلوچستان در توسعه گردشگری و ارتقای امنیت پایدار |
| کد مقاله : 1438-PAYDARI |
| نویسندگان |
|
علیرضا نجفی *1، مهسا شیخ سفلی2، علی محمد فاطمی یگانه1 1نظامی 2وابستگی ندارد |
| چکیده مقاله |
| چکیده زمینه و هدف: شهرهای مرزی بهعنوان نقاط تلاقی فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، نقشی مهم در توسعه گردشگری و تقویت امنیت پایدار دارند. در این میان، شهرهای مرزی استان سیستان و بلوچستان به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه در مرز با پاکستان و افغانستان، تنوع فرهنگی غنی، و جاذبههای منحصربهفرد مانند سواحل مکران، کوه تفتان و بازارچههای مرزی پیشین و میرجاوه، علاوه بر ظرفیتهای گردشگری، نقشی کلیدی در ثبات و امنیت منطقهای ایفا میکنند. این پژوهش با هدف تحلیل نقش ژئوپلیتیکی این شهرها در توسعه پایدار گردشگری و تقویت امنیت اجتماعی و اقتصادی انجام شده است. روش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شده است. دادهها از طریق بررسی منابع علمی، گزارشهای آماری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، آمارهای امنیتی و مصاحبه با ۲۰ نفر از کارشناسان بومی استان سیستان و بلوچستان گردآوری گردید. سپس از روش تحلیل محتوای کیفی برای شناسایی و طبقهبندی عوامل مؤثر استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که موقعیت ژئوپلیتیکی شهرهای مرزی استان، ضمن ایجاد میانگین سالانه ورود بیش از ۱۵۰ هزار گردشگر داخلی و خارجی (طبق آمار سال ۱۴۰۲)، زمینهساز تقویت امنیت مرزی، افزایش همکاریهای فرامرزی و کاهش تنشهای اجتماعی است. عواملی چون تنوع قومی و مذهبی (بلوچ، سیستانی)، بازارچههای مرزی، و دسترسی به جاذبههای طبیعی و تاریخی چون قلعه ناصری ایرانشهر و بندر چابهار از مهمترین مزیتها هستند، اما ضعف زیرساختها و برخی محدودیتهای امنیتی از چالشهای اصلی محسوب میشوند. نتایج: تحلیلها نشان میدهد که توسعه زیرساختهای گردشگری در شهرهای مرزی سیستان و بلوچستان، تسهیل روادید با کشورهای همسایه، و ایجاد مسیرهای گردشگری دریایی و زمینی با محوریت بندر چابهار میتواند علاوه بر توسعه اقتصادی، به ارتقای امنیت پایدار و کاهش آسیبپذیریهای مرزی کمک کند. همچنین بهرهگیری از ظرفیت جوامع محلی و صنایعدستی بلوچ میتواند به ایجاد اشتغال پایدار، افزایش رضایت اجتماعی و ارتقای امنیت منطقهای بینجامد. |
| کلیدواژه ها |
| کلید واژه ها: شهرهای مرزی، ژئوپلیتیک گردشگری، توسعه توریسم، امنیت ملی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
