نقش بسیج تخصصی و مشارکت مردمی در تقویت توسعه دریا محور و امنیت پایدار جنوب شرق کشور
کد مقاله : 1428-PAYDARI
نویسندگان
محمود قادری *1، علیرضا قادری2، زهرا لاریمنفرد2
1اداره کل بندر ودریانوردی استان بوشهر-اداره عملیات دریایی
2خیابان خبرنگار- کوچه خبرنگار 3 - واحد 5- طبقه 2
چکیده مقاله
جنوب شرق ایران با برخورداری از موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، دسترسی گسترده به آب‌های آزاد، ظرفیت‌های مهم بندری و مزیت‌های متعدد اقتصاد دریایی، یکی از محورهای اساسی توسعه ملی به‌شمار می‌آید. با وجود این توان بالقوه، منطقه همچنان با چالش‌هایی همچون ضعف زیرساخت‌های مشارکت اجتماعی، نبود الگوهای بومی توسعه، ناپایداری امنیتی و فاصله میان مردم و نظام حکمرانی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش بسیج تخصصی و مشارکت مردمی در تقویت توسعه دریامحور و ارتقای امنیت پایدار جنوب شرق کشور انجام شده و تلاش می‌کند الگویی ترکیبی و کارآمد برای پیوند میان ظرفیت‌های تخصصی و مشارکت جامعه محلی ارائه دهد. روش پژوهش به‌صورت ترکیبی بوده و از تحلیل اسنادی، مصاحبه با خبرگان، مشاهده میدانی و بررسی تطبیقی تجارب مناطق مشابه بهره گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که حضور سازمان‌یافته بسیج تخصصی در کنار مشارکت فعال مردم، علاوه بر افزایش توان فنی و مدیریتی منطقه، موجب تقویت نظارت محلی، کاهش تهدیدات خرد، افزایش تاب‌آوری امنیتی، توسعه کسب‌وکارهای ساحلی، ارتقای سرمایه اجتماعی و کاهش هزینه‌های حکمرانی می‌شود. همچنین تحلیل تطبیقی بیانگر آن است که الگوهای موفق توسعه دریامحور در جهان زمانی اثربخش بوده‌اند که جامعه محلی به‌عنوان کنشگر اصلی در کنار نهادهای رسمی مشارکت فعال داشته است. یافته‌های تحقیق تأکید می‌کند که بسیج تخصصی می‌تواند با ساماندهی نیروهای متخصص بومی، جبران‌کننده خلأهای تخصصی و مدیریتی در پروژه‌های دریایی باشد و مشارکت مردم نیز به‌عنوان موتور محرک توسعه پایدار عمل کند. در مجموع، پژوهش حاضر مدل «بسیج تخصصی–مشارکت مردمی–توسعه دریایی–امنیت پایدار» را به‌عنوان چارچوبی قابل استفاده برای سیاست‌گذاران پیشنهاد می‌دهد و نشان می‌دهد که این هم‌افزایی حلقه مفقوده توسعه دریامحور در جنوب شرق کشور است.
کلیدواژه ها
توسعه دریامحور، امنیت پایدار، بسیج تخصصی، مشارکت مردمی، سواحل مکران، تاب‌آوری منطقه‌ای، حکمرانی ساحلی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی