نقش سرمایه فرهنگی و اجتماعی در تقویت امنیت پایدار جنوب شرق کشور با تأکید بر الگوی مشارکت‌محور بسیج
کد مقاله : 1356-PAYDARI
نویسندگان
مصطفی انور *1، میلاد عظیمی2
1فرماندهی آمادو پشتیبانی شمالغرب نزاجا
2آذربایجان شرقی- مراغه- فرماندهی آمادو پشتیبانی شمالغرب نزاجا
چکیده مقاله
در این مقاله به بررسی نقش سرمایه فرهنگی و سرمایه اجتماعی در تقویت امنیت پایدار در جنوب‌شرق کشور با تأکید بر الگوی مشارکت‌محور بسیج پرداخته شده است. با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تحلیل مفهومی، به‌طور دقیق و جامع نشان داده شد که بسیج به‌عنوان نهادی کاملاً مردمی و فرهنگی و ریشه‌دار در جامعه ظرفیت قابل‌توجهی برای بازتولید سرمایه فرهنگی دارد؛ ارزش‌هایی چون ایثار، مسئولیت جمعی و تعاون به‌صورت عمیق در میان بسیجیان نهادینه شده و در قالب نمادها، آموزش‌های مستمر و ساختار نهادی محکم تثبیت می‌شوند. این سرمایه فرهنگی سپس به سرمایه اجتماعی پویا و مؤثر تبدیل می‌شود، زیرا شبکه‌های محلی بسیجی بر مبنای اعتماد متقابل، مشارکت گسترده و هنجارهای پایدار همکاری شکل می‌گیرند و گسترش می‌یابند. سرمایه اجتماعی بسیج نیز منبعی مهم و راهبردی برای امنیت مشارکتی است؛ مشارکت فعال و داوطلبانه بسیجیان در فعالیت‌های محلی امنیتی، امدادی و مراقبتی، به‌صورت مستمر اعتماد محلی را افزایش می‌دهد و تاب‌آوری جامعه را در مقابل تهدیدات گوناگون به‌طور چشمگیر ارتقاء می‌بخشد. از منظر نظری، تعامل ساختار – عاملیت (مطابق نظریه گیدنز) و قدرت نمادین (مطابق نظریه بوردیو) بستر تشکیل، تداوم و تقویت این سرمایه‌ها و امنیت مشارکتی را فراهم می‌آورد. با این وجود، چالش‌هایی مانند محدودیت مشارکت عمومی، ریسک سرمایه اجتماعی منفی و تضادهای فرهنگی داخلی و خارجی ممکن است کارایی این الگو را کاهش دهد. در نهایت، پیشنهادهای سیاستی شامل تقویت آموزش فرهنگی بسیجی، گسترش شبکه‌های محلی و ارتقای مشروعیت نمادین به‌منظور بهره‌برداری حداکثری پیشنهادی برای بهره‌برداری از ظرفیت عظیم بسیج در جهت دستیابی به امنیت پایدار و بلندمدت ارائه شده است.
کلیدواژه ها
سرمایه فرهنگی و اجتماعی، تقویت امنیت، جنوب شرق کشور، بسیج
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی