نقش فعالیت‌های سازمان‌یافته بسیج در ارتقای امنیت پایدار مناطق مرزی جنوب‌شرق ایران (مطالعه موردی: استان‌های سیستان‌وبلوچستان، جنوب کرمان و هرمزگان)
کد مقاله : 1349-PAYDARI (R4)
نویسندگان
یوسف گراوند *1، امیرمحمد رحمانی2، مسلم نوروزی گوابر3
1فراجا؛ معاونت تربیت و آموزش فراجا؛ مدیرکل منابع و متون درسی
2فراجا، معاونت تربیت و آموزش ، رئیس اداره آموزش های تخصصی تکمیلی اداره کل حین خدمت
3فراجا. رئیس مرکز تحقیقات معاونت تربیت و آموز فراجا
چکیده مقاله
مناطق مرزی جنوب‌شرق ایران به واسطه پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی و چالش‌های توسعه‌ای، همواره نیازمند الگوهای نوین در تأمین امنیت پایدار بوده‌اند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش فعالیت‌های سازمان‌یافته بسیج و مکانیزم میانجی سرمایه اجتماعی در ارتقای امنیت پایدار در استان‌های سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان و جنوب کرمان طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و از نوع همبستگی پس‌رویدادی با بهره‌گیری از داده‌های پانل است. داده‌ها از منابع ثانویه معتبر شامل مرکز آمار ایران، سامانه سمپ فراجا و پیمایش‌های ملی استخراج و با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه در نرم‌افزار Jamovi تحلیل شدند. یافته‌های تجربی نشان داد که فعالیت‌های سازمان‌یافته بسیج تأثیر معناداری بر شاخص‌های امنیت عینی و ذهنی دارند؛ به‌گونه‌ای که افزایش یک‌درصدی در شاخص اشتغال‌زایی بسیج، منجر به کاهش ۰.۸ درصدی نرخ جرایم خرد در مناطق مورد مطالعه شده است (P<0.01). همچنین، گسترش شبکه فیزیکی پایگاه‌های مقاومت، رابطه مستقیمی با بهبود شاخص‌های روانی جامعه داشته و به ازای ایجاد هر واحد پایگاه جدید، نمره احساس امنیت شهروندان ۰.۱۵ واحد ارتقا یافته است. نتایج حاکی از آن است که با ورود متغیر سرمایه اجتماعی به مدل، اثر فعالیت‌های بسیج تقویت شده که نشان‌دهنده کارکرد این نهاد در بازتولید نظم اجتماعی از طریق مشارکت عمومی است. در نهایت، تقویت زیرساخت‌های اشتغال‌محور بسیج به عنوان راهبردی عملیاتی جهت تحقق امنیت پایدار در جنوب‌شرق کشور پیشنهاد می‌گردد.
کلیدواژه ها
امنیت پایدار، بسیج، جنوب‌شرق ایران، جرم‌شناسی پیشگیرانه، سرمایه اجتماعی، اشتغال‌زایی.
وضعیت: پذیرفته شده