از سلامت تا امنیت پایدار: تحلیل هم‌افزایی نظام سلامت و پدافند زیستی
کد مقاله : 1347-PAYDARI (R3)
نویسندگان
محمد عزیزی *
لیسانس علوم دفاعی، دانشگاه افسری امام علی (ع)
چکیده مقاله
سلامت و امنیت پایدار، دو مؤلفه بنیادین توسعه ملی و اجتماعی‌اند که پیوندی عمیق و دوسویه با یکدیگر دارند. سلامت جامعه، پیش‌شرط دستیابی به امنیت پایدار است و در مقابل، وجود امنیت زیستی و بهداشتی، زمینه‌ساز حفظ و ارتقای سلامت عمومی محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر، افزایش تهدیدات نوین زیستی و تجربه همه‌گیری کووید-19، اهمیت تقویت هم‌افزایی میان نظام سلامت و پدافند زیستی را بیش از پیش آشکار کرده است. پدافند زیستی به‌عنوان یکی از ارکان پدافند غیرعامل، مجموعه‌ای از اقدامات سازمان‌یافته در حوزه پیشگیری، پایش، تشخیص، واکنش و بازسازی در برابر تهدیدات زیستی است. از سوی دیگر، نظام سلامت نیز نقش محوری در مراقبت، آموزش، اطلاع‌رسانی و مدیریت بحران‌های زیستی دارد. همگرایی این دو حوزه می‌تواند موجب افزایش تاب‌آوری ملی، کاهش آسیب‌پذیری در برابر بحران‌های بهداشتی و تضمین امنیت سلامت ملی شود. پژوهش حاضر با تحلیل ابعاد مختلف نظام سلامت و پدافند زیستی، به بررسی ارتباط و هم‌افزایی میان این دو نظام پرداخته و نشان می‌دهد که هماهنگی میان سیاست‌گذاری، آموزش، زیرساخت‌ها و مشارکت مردمی، کلید تحقق سلامت و امنیت پایدار در کشور است. پژوهش حاضر با تمرکز بر ماهیت چندلایه تهدیدات زیستی، نشان می‌دهد که ارتقای هم‌افزایی میان نظام سلامت و پدافند زیستی تنها یک ضرورت کاربردی نیست، بلکه پیش‌شرط دستیابی به حکمرانی مؤثر سلامت در سطح ملی است. یافته‌ها بیانگر آن است که تحقق این هم‌افزایی مستلزم ایجاد سازوکارهای یکپارچه در حوزه‌هایی همچون مدیریت ریسک، توسعه شبکه‌های هوشمند پایش بیماری‌ها، نوسازی زیرساخت‌های آزمایشگاهی، استانداردسازی پروتکل‌های واکنش سریع و گسترش سواد سلامت و سواد زیستی در جامعه است.
کلیدواژه ها
سلامت، امنیت پایدار، پدافند زیستی، نظام سلامت، امنیت سلامت ملی
وضعیت: پذیرفته شده