| ارزیابی نقش تخریب محیطزیست در شکلگیری ریسکهای امنیتی و اجتماعی در جنوب شرق کشور |
| کد مقاله : 1346-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
صادق رضازاده * نزاجا |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه میان تخریب محیطزیست و الگوهای ناآرامی اجتماعی در منطقه جنوب شرق ایران، به بررسی این پرسش میپردازد که چگونه بحرانهای زیستمحیطی میتوانند بهتدریج به محرکهای امنیتی تبدیل شوند و پویاییهای اجتماعی و شرایط امنیت محلی را تحت تأثیر قرار دهند. جنوب شرق کشور، بهویژه استان سیستانوبلوچستان، طی دهههای اخیر با چالشهای گستردهای همچون خشکسالیهای پیدرپی، کاهش شدید منابع آب، فرسایش خاک، گسترش گردوغبار و تخریب پوشش گیاهی مواجه بوده است؛ عواملی که نه تنها معیشت جوامع محلی را تهدید کرده، بلکه بستر شکلگیری نارضایتیهای اجتماعی، مهاجرتهای اجباری، رقابتهای محلی بر سر منابع و افزایش آسیبپذیری امنیتی را فراهم آورده است. ضرورت انجام این پژوهش از آنجا ناشی میشود که تاکنون نقش محیطزیست در امنیت جنوب شرق بهصورت یکپارچه و با رویکرد ژئوپلیتیکی و امنیت انسانی کمتر بررسی شده و سیاستگذاریهای موجود نیز عمدتاً واکنشی و بخشینگر بوده است. روش تحقیق این پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل دادههای اقلیمی، گزارشهای امنیتی، مطالعات میدانی محدود و بررسی روندهای ۲۰ ساله تغییرات زیستمحیطی است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که تخریب محیطزیست در جنوب شرق نه یک مسئله منفک، بلکه حلقه آغازگر زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی است که در نهایت موجب کاهش سرمایه اجتماعی، افزایش تعارضات محلی و شکلگیری الگوهای جدید ناامنی میشود. بر این اساس، پژوهش حاضر بر لزوم اتخاذ رویکردی یکپارچه تأکید میکند که در آن بازسازی محیطزیست، مدیریت پایدار منابع، تقویت تابآوری جوامع محلی و ارتقای ظرفیت حکمرانی محیطزیستی، همگی بهعنوان پیششرطهای امنیت پایدار جنوب شرق ایران در نظر گرفته شوند. |
| کلیدواژه ها |
| تخریب محیطزیست، ناآرامی اجتماعی، امنیت محلی، امنیت انسانی، جنوب شرق ایران. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
