| راهبردهای ژئوپلیتیکی تقویت امنیت پایدار جنوب شرق ایران با تاکید بر منطقه مکران |
| کد مقاله : 1340-PAYDARI |
| نویسندگان |
|
مجید دهقانیان *1، عباسعلی سلمانی2 1دکترای تخصصی جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس 2دانشیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه جامع امام حسین (ع) |
| چکیده مقاله |
| مرز و امنیت آن پدیدههایی پیچیده و چندبعدی هستند که بر کلیت زیست انسانی در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تأثیر میگذارند. این تأثیر تنها محدود به بعد فیزیکی و جغرافیایی نیست، بلکه به سطح هویت و کنشهای اجتماعی ساکنان مرزنشین نیز گسترده میشود. درک و واکاوی مولفه ها و ابعاد جغرافیایی، سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی موثر بر تامین امنیت پایدار امری ضروری به حساب می آید. در این میان، عوامل ژئوپلیتیک به عنوان عناصر تعیینکننده در تحقق امنیت پایدار عمل میکنند، چرا که این عوامل و مولفه ها قادرند با تبدیل تهدیدات مرزی به فرصتهای توسعهای، امنیت را از مفهومی ایستا به پدیدهای پویا و پایدار تبدیل نمایند. منطقه جنوب شرق ایران با وجود برخورداری از ظرفیتهای استراتژیک سواحل مکران، با چالشهای پیچیدهای در حوزه امنیت پایدار روبرو است. این پژوهش با هدف گذر از رهیافتهای متعارف امنیتی و ارائه راهبردهای ژئوپلیتیکی نوین مبتنی بر توسعه دریامحور انجام شده است. روش تحقیق حاضر، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای نظاممند پیشینه پژوهش و تدوین مدل مفهومی است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که دستیابی به امنیت پایدار در گرو تحول چهارگانه در ابعاد قدرتسازی دریامحور، توسعه ژئواکونومیک، تقویت همگرایی منطقهای و اجرای راهبرد توسعه انسانمحور ساحلی است. بر این اساس، مدل پیشنهادی تحقیق نشان میدهد که فرآوری ظرفیتهای جغرافیایی منطقه از طریق این چهار راهبرد، میتواند چرخه مثبتی از خلق ارزش ژئوپلیتیکی، ایجاد عمق استراتژیک دریایی و در نهایت تضمین امنیت ملی را محقق سازد. این پژوهش نقشه راهی برای سیاستگذاران در جهت تدوین سند جامع توسعه مکران فراهم میآورد. |
| کلیدواژه ها |
| ژئوپلیتیک، مرز، راهبرد، توسعه دریا محور، مکران، امنیت پایدار. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
