| تحلیل تأثیر توسعه صنایع دریایی سواحل مکران در همپیوندی اقتصادی با کشورهای منطقه |
| کد مقاله : 1336-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
رضا علیشاهی *1، جواد داداشزاده2، امیرحسین الهامی3، مهدی باغبان4 1پژوهشگر پژوهشکده جنگ های نامنظم و توسعه پدافند داخلی، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، تهران، ایران 2استادیار، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران 3استادیار، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران 4پژوهشگر پژوهشکده جنگهای نامنظم و توسعه پدافند داخلی، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| سواحل مکران بهدلیل موقعیت ژئواکونومیک ممتاز خود در امتداد دریای عمان، نقشی راهبردی در اتصال ایران به شبکههای منطقهای تجارت، انرژی و حملونقل دارند. با وجود تدوین اسناد متعدد توسعهای و تأکید بر جایگاه این منطقه در سیاستهای ملی، این ظرفیت تاکنون بهطور مؤثر و هدفمند در جهت تقویت پیوندهای اقتصادی با کشورهای پیرامونی به کار گرفته نشده است و همین موضوع ضرورت بازنگری تحلیلی را برجسته میکند. هدف این پژوهش، تحلیل نقش توسعه صنایع دریایی مکران در شکلدهی به همپیوندی اقتصادی ایران با کشورهای منطقه و شناسایی راهبردهای کارآمد و عملیاتی در این مسیر است. پژوهش با رویکرد تحلیلی و بر پایه ترکیب مدلهای SWOT عددی و QSPM انجام شد تا نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها بهصورت کمی ارزیابی و راهبردهای اولویتدار با اتکا بر معیارهای جذابیت استخراج شوند. نتایج نشان داد که راهبرد «توسعه همپیوندی منطقهای از مسیر انرژی و ترانزیت» بالاترین جذابیت را داراست و بازتابی از همترازی میان مزیتهای مکانی مکران و نیازهای اقتصادی کشورهای عمان، امارات، افغانستان و پاکستان است. همچنین، راهبرد «استقرار نظام حکمرانی یکپارچه و دیپلماسی اقتصادی فعال» بهعنوان مکمل نهادی این مسیر، نقشی تعیینکننده در رفع ناهماهنگی نهادی، ایجاد انسجام ساختاری، تسهیل جذب سرمایهگذاری و کاهش اثر تحریمها دارد. در سطح محلی نیز راهبرد «توسعه خوشههای صنعتی و خدمات پشتیبان دریایی» با تمرکز بر اشتغال، ارزشافزوده داخلی و صنایع دانشبنیان، پایهای برای پایداری اقتصادی منطقه محسوب میشود. یافتهها بیانگر آن است که آینده مکران در گرو ترکیب همافزای سه سطح فیزیکی، نهادی و اقتصادی است؛ بهگونهای که توسعه زیرساختها، اصلاح حکمرانی و شکلگیری صنایع بومی، این پهنه را از یک فضای پیرامونی به محور فعال همکاریهای ژئواکونومیک منطقهای ارتقا دهد. |
| کلیدواژه ها |
| سواحل مکران، توسعه صنایع دریایی، همپیوندی اقتصادی منطقهای، تحلیل راهبردی، مدل SWOT عددی، مدل QSPM. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
