بررسی نقش بسیج در توسعه جنوب شرق ایران
کد مقاله : 1333-PAYDARI
نویسندگان
محمدرضا زاهدی *
دانشیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر
چکیده مقاله
تحقیق حاضر به بررسی نقش بسیج در توسعه جنوب شرق ایران مشتمل بر مناطق استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و جنوب خراسان رضوی می‌پردازد. این تحقیق از نظر روش گردآوری دادها ترکیبی (کمّی-کیفی) بوده در بخش کمی از طریق تحلیل اسناد رسمی (1395–1404) و در بخش کیفی نیز مصاحبه با 22 خبره بروش کفایت نظری داده ها و بررسی آمارهای ملی بهره گیری شده است نتایج حاصل از تجریه و تحلیل داده ها نشان می‌دهد که بسیج با بهره‌گیری از منابع انسانی بومی، ظرفیت‌های معنوی و ساختار سازمانی پراکنده، در بازه 1399–1403، 31,200 واحد اقتصادی خرد ایجاد کرده است که میانگین نرخ بقای آن‌ها پس از دو سال، 73 درصد بوده است — رقمی بالاتر از میانگین جهانی (55 درصد). همچنین، نرخ بیکاری در سیستان و بلوچستان از 16.1 درصد (1398) به 14.3 درصد (1402)کاهش یافته است. همچنین در ادامه تحلیل می توان بیان داشت که تجربه بسیج در ایران از جمله موفق‌ترین مدل‌های مشارکتی در مناطق خشک و مرزی جهان است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که بسیج می‌تواند الگویی قابل تعمیم نه‌تنها در سطح ملی، بلکه در سطح بین‌المللی برای کشورهای در حال توسعه باشد.بررسی نتایج این تحقیق نشان داده، تجربه بسیج در جنوب شرق ایران، نه‌تنها یک موفقیت ملی، بلکه یک کمربند نظری برای توسعه مناطق خشک جهان است. این نهاد نشان داده است که با تکیه بر توان داخلی و مشارکت مردمی، می‌توان حتی در سخت‌ترین شرایط جغرافیایی و اقتصادی، گام‌های مؤثری در جهت توسعه برداشت. بسیج مردمی در جنوب شرق ایران، نمونه‌ای موفق از توسعه مشارکتی، بومی و پایدار است. برای تداوم این مسیر، لازم است سیاست‌گذاری‌های آینده، بسیج را نه‌تنها به‌عنوان اجراگر، بلکه به‌عنوان معمار اصلی توسعه جنوب شرق بشناسند. این تجربه می‌تواند در سطح جهانی نیز الگویی برای کشورهای در حال توسعه باشد.
کلیدواژه ها
بسیج مردمی، جنوب شرق ایران، توسعه مبتنی بر جامعه، اقتصاد مقاومتی، مناطق محروم، مشارکت مردمی، سرمایه اجتماعی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی