راهکارهای توسعه و تقویت سرمایه اجتماعی پلیس در مناطق مرزی جنوب شرق ایران
کد مقاله : 1329-PAYDARI (R1)
نویسندگان
حمید پناهی *
فراجا
چکیده مقاله
چکیده
زمینه و هدف: سرمایه اجتماعی پلیس به عنوان یکی از ارکان اساسی تحقق امنیت پایدار در مناطق مرزی محسوب می‌شود. مناطق مرزی جنوب شرق ایران به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرهنگی، قومی و امنیتی، نیازمند الگوی بومی‌شده‌ای برای تقویت رابطه پلیس و جامعه هستند. این پژوهش با هدف شناسایی راهکارهای توسعه و تقویت سرمایه اجتماعی پلیس در مناطق مرزی جنوب شرق ایران انجام شد.
روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گردید. جامعه پژوهش شامل مأموران پلیس، شهروندان و ریش سفیدان محلی در استان سیستان و بلوچستان بود. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی، با 30 نفر از ذی‌نفعان (10 مأمور پلیس، 10 شهروند و 10 ریش سفید محلی) مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد. مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA و بر اساس روش براون و کلارک (2006) تحلیل شد. پایایی و روایی پژوهش از طریق روش‌های بازآزمون (ضریب پایایی 0/89) و توافق بین کدگذاران (92٪) تأیید گردید.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 60 کد اولیه، 12 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر شد. مضامین فراگیر شامل:تحول در تعاملات پلیس و جامعه محلی، نهادینه‌سازی شفافیت و پاسخگویی، بازمهندسی نظام مدیریت و ارزیابی، سرمایه‌گذاری بر سرمایه اجتماعی بومی، جهت‌دهی به نقش اقتصادی-اجتماعی پلیس، غلبه بر چالش‌های ساختاری می‌باشد.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد تقویت سرمایه اجتماعی پلیس در مناطق مرزی نیازمند تحولی چندبعدی و نظام‌مند است. راهکارهای شناسایی شده در قالب یک مدل مفهومی چهارسطحی (زیرساخت‌های بنیادین، سازوکارهای عملیاتی، ساختارهای نهادی و پیوندهای راهبردی) ارائه گردید. اجرای موفق این راهکارها می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی، بهبود مشارکت شهروندان در تأمین امنیت و نهایتاً تحقق امنیت پایدار در مناطق مرزی بینجامد. این پژوهش نقشه راه عملیاتی برای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران فراجا در جهت تقویت رابطه پلیس-جامعه در مناطق مرزی فراهم می‌کند.
کلیدواژه ها
سرمایه اجتماعی، پلیس، اعتماد عمومی، مناطق مرزی، جنوب شرق ایران، پلیس جامعه‌محور
وضعیت: پذیرفته شده