ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی، گردشگری و رسانه در توسعه، پیشرفت همه‌جانبه و امنیت پایدار منطقه جنوب شرق کشور
کد مقاله : 1322-PAYDARI (R1)
نویسندگان
محسن بنی شریف دهکردی *1، محمد مهدی اسماعیلی2
1مربی سازمانی
2عضو هیئت علمی و استادیار گروه مطالعات منطقه‌ای دانشگاه افسری وتربیت پاسداری امام حسین علیه‌السلام
چکیده مقاله
منطقه جنوب شرق کشور به عنوان یکی از مناطق استراتژیک و حساس ایران، با موقعیت جغرافیایی ویژه و تنوع فرهنگی و قومی، همواره با چالش‌های متعددی در زمینه توسعه پایدار و امنیت مواجه بوده است. علیرغم وجود ظرفیت‌های بالقوه گسترده، منطقه به دلیل محرومیت‌های اقتصادی، کمبود زیرساخت‌های توسعه‌ای و فاصله‌گذاری‌های فرهنگی-اجتماعی، نتوانسته به اندازه کافی از پتانسیل‌های موجود خود بهره‌برداری نماید. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی، گردشگری و رسانه‌ای در توسعه همه‌جانبه و ارتقای امنیت پایدار منطقه جنوب شرق کشور، با رویکردی یکپارچه و جامع انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی می‌باشد که در آن مدل‌های مفهومی اولیه بر اساس ترکیب و تلفیق پژوهش‌های پیشین و نظریه‌های سرمایه فرهنگی و اجتماعی ایجاد و سپس پرسشنامه‌ای جامع برای سنجش ابعاد مختلف این ظرفیت‌ها توسعه داده شد. پس از اعتبارسنجی روایی و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.75، داده‌ها از 45 پاسخگو شامل کارشناسان دستگاه‌های اجرایی، اساتید دانشگاه، فعالان فرهنگی و اجتماعی، فعالان صنعت گردشگری و نمایندگان رسانه‌ها جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ظرفیت‌های فرهنگی (ضریب تعیین 0.612) از طریق تقویت هویت بومی و انسجام اجتماعی، ظرفیت‌های اجتماعی (ضریب تعیین 0.575) از طریق مشارکت محلی و سرمایه اجتماعی، ظرفیت‌های گردشگری (ضریب تعیین 0.632) از طریق توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی، و ظرفیت‌های رسانه‌ای (ضریب تعیین 0.549) از طریق آگاهی‌بخشی و مدیریت بحران، نقش معناداری در پیشرفت منطقه ایفا می‌کنند. نتایج بر ضرورت رویکرد یکپارچه و هماهنگ در بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها و تعامل سازنده میان آنها برای دستیابی به توسعه پایدار و امنیت ماندگار در منطقه جنوب شرق کشور تاکید دارد.
کلیدواژه ها
ظرفیت های فرهنگی، ظرفیت های اجتماعی، ظرفیت های گردشگری، ظرفیت های رسانه ای، امنیت پایدار، توسعه منطقه ای، جنوب شرق ایران
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی