| الگوی بومی پیشرفت و امنیت پایدار در جنوب شرق ایران با تأکید بر ظرفیتهای بسیج و مردممحوری |
| کد مقاله : 1247-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
زینب تابانژاد *1، مرتضی مصری2 1دانشگاه امام حسن مجتبی ع 2میدان انقلاب |
| چکیده مقاله |
| جنوب شرق ایران، شامل استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان، یکی از مهمترین مناطق ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی کشور است که به دلیل موقعیت مرزی، دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، ظرفیتهای گسترده تجاری، معدنی، دریایی، انرژی و گردشگری، و نیز تنوع فرهنگی و قومی، نقشی تعیینکننده در امنیت ملی و توسعه پایدار جمهوری اسلامی ایران ایفا میکند. با این حال، این منطقه در دهههای اخیر با چالشهایی از جمله نابرابریهای تاریخی توسعه، ضعف زیرساختهای حملونقل و انرژی، کمبود منابع آب، مشکلات معیشتی، آسیبهای اجتماعی، تهدیدات مرزی و آثار محیطزیستی مواجه بوده است؛ مسائلی که روند پیشرفت را کند و پیچیده کرده است. در چنین شرایطی، تکیه بر الگوی بومی مبتنی بر مردممحوری و مشارکت واقعی جوامع محلی، ضرورتی بنیادین برای تحول منطقه محسوب میشود. در این میان، بسیج مستضعفین بهعنوان نهادی برخاسته از مردم و ریشهدار در ارزشهای انقلابی، ظرفیت منحصربهفردی در سازماندهی مشارکت مردمی، ارتقای سرمایه اجتماعی، تقویت امنیت پایدار، اجرای پروژههای محرومیتزدایی، مدیریت بحران، توانمندسازی جوامع محلی و شکلدهی به شبکههای همبستگی اجتماعی دارد. این پژوهش با تکیه بر الگوی اسلامی–ایرانی پیشرفت، و بهرهگیری از نظریات امنیت پایدار، سرمایه اجتماعی و توسعه منطقهای، نشان میدهد که نقشآفرینی بسیج در تلفیق توسعه و امنیت جنوب شرق، میتواند موتور محرک پیشرفت همهجانبه این منطقه باشد. بر اساس یافتهها، تحقق امنیت پایدار زمانی ممکن است که مردم در مرکز سیاستگذاری، اجرا و نظارت قرار گیرند و ظرفیتهای بومی با رویکرد عدالتمحور فعال شوند. این مقاله با تحلیل ظرفیتها، چالشها و فرصتهای منطقه، چارچوبی اجرایی برای تقویت الگوی مردممحور پیشرفت ارائه میدهد. |
| کلیدواژه ها |
| پیشرفت همهجانبه، امنیت پایدار، جنوب شرق ایران، بسیج، مردممحوری، توسعه بومی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
