تبیین راهبردهای نوین تأمین مالی به مثابه بستری برای توسعه پایدار و تحقق امنیت مرزی در منطقه جنوب شرق ایران
کد مقاله : 1245-PAYDARI (R3)
نویسندگان
محمدرضا قربانی *
شاغل
چکیده مقاله
منطقه جنوب شرق ایران، با وجود برخورداری از پتانسیل‌های راهبردی کم‌نظیر از جمله موقعیت ترانزیتی بین‌المللی، ذخایر معدنی غنی و دسترسی به کریدورهای آبی، در چرخه معیوب «توسعه‌نیافتگی-ناامنی» گرفتار شده است. مدل‌های سنتی تأمین مالی مبتنی بر درآمدهای نفتی و بودجه دولتی، به دلیل تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت‌های ساختاری، نه تنها پاسخگوی نیازهای عظیم توسعه‌ای این منطقه نیستند، بلکه به تشدید ناامنی‌های مرزی و تهدید امنیت ملی منجر شده‌اند. این پژوهش با هدف تبیین راهبردهای تأمین مالی پایدار برای توسعه و تقویت امنیت در منطقه جنوب شرق ایران، با استفاده از روش ترکیبی و به کارگیری تکنیک دلفی با ۱۵ خبره متخصص در حوزه‌های تأمین مالی، برنامه‌ریزی منطقه‌ای و امنیت ملی انجام شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که راهبرد «توسعه بازار سرمایه داخلی» با استفاده از ابزارهای مالی اسلامی مانند صکوک (شامل اوراق مرابحه، مشارکت و وقف)، به عنوان اولویت نخست (با میانگین ۴.۶ از ۵) شناخته می‌شود. این راهبرد به دلیل ماهیت درون‌زا، مقاومت در برابر تحریم‌ها و توانایی بسیج نقدینگی سرگردان داخلی، به عنوان موتور محرکه توسعه منطقه‌ای و تقویت امنیت پایدار شناسایی شده است. راهبردهای «مشارکت عمومی- خصوصی» با مدل‌های مختلف از جمله BOT و BLT، و «استفاده از صندوق توسعه ملی» به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. این سه راهبرد در کنار یکدیگر، یک «مثلث راهبردی» کارآمد تشکیل می‌دهند که با بسیج منابع داخلی، ایجاد مقاومت در برابر شوک‌های خارجی و تقویت همزمان توسعه اقتصادی و امنیت پایدار، نقشه‌راهی عملیاتی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان ملی فراهم می‌کنند. هدف نهایی این راهبردها، شکستن چرخه معیوب موجود و برداشتن گامی بلند در جهت تحقق عدالت جغرافیایی و امنیت ملی پایدار در این منطقه راهبردی کشور است.
کلیدواژه ها
تأمین مالی پایدار، توسعه منطقه‌ای، امنیت ملی، جنوب شرق ایران، مشارکت عمومی-خصوصی، بازار سرمایه داخلی، صندوق توسعه ملی
وضعیت: پذیرفته شده