| نقش بسیج مردمی در تقویت عدالت اجتماعی و امنیت پایدار: مطالعه موردی سیستان و بلوچستان با رویکرد نظامهای اجتماعی-اکولوژیک |
| کد مقاله : 1200-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
فرشید راسخ * نزاجا (گروه 455 مهندسی رزمی) |
| چکیده مقاله |
| استان سیستان و بلوچستان بهعنوان یکی از مناطق راهبردی جنوب شرق ایران، با وجود ظرفیتهای طبیعی و انسانی قابل توجه، با مجموعهای از چالشهای ساختاری در حوزههای توسعهای و امنیتی مواجه است. کمبود منابع آب و زمین، فقر اقتصادی، ضعف زیرساختهای توسعه، و تهدیدات مرزی از مهمترین عواملی هستند که تحقق عدالت اجتماعی و امنیت پایدار را در این منطقه با دشواری روبهرو ساختهاند. در چنین بستری، بسیج مردمی و مدیریت مشارکتی منابع بومی میتوانند نقش تعیینکنندهای در بهبود حکمرانی محلی و تقویت بنیانهای عدالت اجتماعی و امنیت ایفا کنند و در این نگاه، منابع طبیعی نه صرفاً بهعنوان داراییهای اقتصادی، بلکه بهعنوان بخشی از شبکهای پویا دیده میشوند که حیات اجتماعی و فرهنگی جوامع را ممکن میسازد. بنابراین، کارآمدی حکمرانی منابع و تحقق عدالت اجتماعی بدون مشارکت فعال، سازمانیافته و بومی جامعه محلی امکانپذیر نیست.. این پژوهش با بهرهگیری از چارچوب نظری نظامهای اجتماعی–اکولوژیک به تحلیل نقش بسیج مردمی در مدیریت منابع محلی و ارتقای عدالت اجتماعی و امنیت پایدار در سیستان و بلوچستان میپردازد. این چارچوب با تمرکز بر تعامل میان منابع مشترک، جوامع محلی و نهادهای رسمی، امکان بررسی نظاممند سازوکارهای مشارکت اجتماعی را فراهم میکند. روش پژوهش مبتنی بر مطالعه موردی کیفی است و دادهها از طریق تحلیل اسناد، مصاحبههای نیمهساختیافته با کنشگران محلی و مشاهده میدانی گردآوری میشوند. یافتههای مورد انتظار نشان میدهد که بهکارگیری هدفمند ظرفیت بسیج مردمی در چارچوب نظامهای اجتماعی–اکولوژیک، میتواند الگوی کارآمدی برای حکمرانی محلی، کاهش نابرابریها، تقویت انسجام اجتماعی و ارتقای امنیت انسانی ارائه دهد. نتایج این پژوهش میتواند مبنایی کاربردی برای سیاستگذاری توسعهای و امنیتی در مناطق مرزی و محروم کشور فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| نظریه نظامهای اجتماعی-اکولوژیک. بسیج مردمی. عدالت اجتماعی. جنوب شرق ایران |
| وضعیت: پذیرفته شده |
