| تبیین نقش جمعیت در ارتقا امنیت مرز مطالعه موردی مرزهای جنوب شرق ایران (راهکارهای بهرهگیری از ظرفیت جمعیت محلی) |
| کد مقاله : 1066-PAYDARI (R1) |
| نویسندگان |
|
مهدی خانجانی *، علی جهانشاهی نظامی |
| چکیده مقاله |
| مرزها به عنوان خطوط تماس جغرافیایی-سیاسی، نقش مهمی در امنیت ملی دارند. و امنیت مرزی پدیدهای چندبعدی است که علاوه بر مؤلفههای نظامی و کنترلی، از عوامل جمعیتی و اجتماعی تأثیر میپذیرد. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل آمیخته به نقش مؤلفههای جمعیتی، از جمله ساختار سنی، الگوهای مهاجرت، ترکیب قومی-قبیلهای، تراکم جمعیت و سرمایه اجتماعی، را در ارتقای یا تضعیف امنیت مرزهای جنوبشرق ایران (استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان جنوبی و خراسان جنوبی در بخشهای مرزی) بررسی میکند. هدف کلی این مقاله؛ تبیین نقش مؤلفههای جمعیتی در ارتقای امنیت مرزهای جنوبشرق ایران و ارائه راهکارهای سیاستی مبتنی بر شواهد بوده است. دادهها شامل آمارهای سرشماری و اقتصادی، تحلیل گزارشهای دولتی و سازمانهای غیردولتی، و 30 مصاحبه نیمهساختاریافته با مدیران محلی، نهادهای امنیتی، فعالان جامعه مدنی و ساکنان مرزی است. یافتهها نشان میدهد که: مؤلفههای جمعیتی نقش مهم و پیچیدهای در شکلدهی به امنیت مرزهای جنوبشرق ایران دارند. جمعیت جوان همراه با بیکاری بالا، ضعف زیرساختها و حضور مهاجرتهای غیررسمی، زمینههای افزایش آسیبپذیری امنیتی را فراهم میآورند. در مقابل، سرمایه اجتماعی محلی و شبکههای قبیلهای میتوانند بهشرط وجود چارچوبهای اعتمادساز و همکاری رسمی، بهعنوان منابعی برای ارتقای امنیت عمل کنند. لذا سیاستگذاری مؤثر باید چندجانبه و میانبخشی باشد: توأم کردن توسعه اقتصادی محلی، سرمایهگذاری در زیرساختها و خدمات، مدیریت انسانی مهاجرت، و تقویت سازوکارهای مشارکتی بین نهادهای رسمی و جوامع محلی. ترکیب چنین رویکردی میتواند هم امنیت مرزها را افزایش دهد و هم رفاه و انسجام اجتماعی در نواحی مرزی را تقویت کند. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت مرز، جمعیت، جنوبشرق ایران، مشارکت اجتماعی، مهاجرت، توسعه محلی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
