تحلیل راهبردی توسعه منطقه‌ چابهار با رویکرد ارزیابی شاخص‌های محیطی، امنیتی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی بر مبنای مدل SWOT
کد مقاله : 1031-PAYDARI-FULL (R1)
نویسندگان
آزاده ثروتی *1، محمد نیرومند قوچانی نژاد ثانی2
1مجمع یادگاران ارتش
2تهران - میدان آرژانتین به سمت چهار راه جهان کودک - بن بست کیان - پلاک 1
چکیده مقاله
منطقه چابهار به‌عنوان یکی از مناطق ژئواستراتژیک در جنوب شرق ایران، به دلیل موقعیت ممتاز در مجاورت آب‌های آزاد، مرزهای شرقی، و کریدورهای بین‌المللی، از ظرفیت بالایی برای توسعه پایدار و نقش‌آفرینی در امنیت ملی برخوردار است. این پژوهش با رویکرد برنامه‌ریزی راهبردی و با تکیه بر مدل SWOT، به ارزیابی مؤلفه‌های اصلی توسعه منطقه‌ای در چابهار می‌پردازد. تمرکز اصلی مقاله بر چهار شاخص کلیدی توسعه ساحلی، پایداری سرزمینی، بهره‌برداری از ظرفیت‌های محیطی–اقتصادی، و جایگاه ژئوپلیتیکی منطقه استوار است. در شاخص نخست، قابلیت‌های چابهار در زمینه زیرساخت‌های دریایی، حمل‌ونقل و تجارت فراسرزمینی بررسی شده و راهبردهایی جهت بهینه‌سازی نقش آن در زنجیره تأمین منطقه‌ای پیشنهاد گردیده است. در شاخص دوم، پایداری امنیتی و دفاعی در برابر تهدیدات مرزی با تأکید بر ظرفیت‌های بومی، توسعه مرزهای اقتصادی و ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای تحلیل شده است. شاخص سوم به ارزیابی مزیت‌های جغرافیایی، کشاورزی، صنعتی و فناورانه منطقه اختصاص دارد و در آن، چالش‌هایی مانند پراکندگی سرمایه‌گذاری و ناهماهنگی نهادی شناسایی شده است. نهایتاً در شاخص چهارم، جایگاه ژئواستراتژیک چابهار در تعاملات منطقه‌ای، رقابت‌های موجود و نقش آن در دیپلماسی اقتصادی و امنیتی ایران تبیین می‌شود.
در این تحلیل راهبردی ، مولفه های مدل SWOT ( نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ و تهدید) بررسی و تحلیل و راهکار متناسب با هر شاخص ارائه می گردد .
نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تحقق توسعه راهبردی در منطقه چابهار مستلزم طراحی و اجرای راهبردهایی تلفیقی است که ضمن بهره‌گیری هوشمندانه از موقعیت‌های محیطی و اقتصادی، به تقویت پایداری سرزمینی و مدیریت تهدیدات نیز بینجامد .
کلیدواژه ها
تحلیل راهبردی، مدلSWOT، منطقه چابهار، شاخص‌های محیطی، امنیتی، ژئوپلیتیکی، اقتصادی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی